Informatika | 2023-24

2024(e)ko urtarrilaren 22(a), astelehena

1. ASTEA | laborategi/mintegian egin dena

1. astea (2024/01/24) laborategi/mintegian egindakoa

Zerrenda pasatu dugu, deitutakoen 18 ikasleetatik 10 ez dira etorri (zehaztapen gehiago eGela zerbitzuan)

Irakasgaiaren antolaketa berretsi dugu ikasketa-bektorea gogoratuz:

Eskola mota	Magistralak (32. taldea)	Laborategiak (hiru azpitalde)
Ikasgelako orduak	30 (astero 2 ordu)	30 (astero 2 ordu)	60
Gainerako orduak	30 (astero 2 ordu)	60 (astero 4 ordu)	90
Guztira: 150 ordu	60	90	150

Makina digitalen egitura aipatu dugu:

Hardwarea
Sistema eragilea
Aplikazioak

Proiekzio kanoia hartu eta https://informatika---2023-24---32-azp2.blogspot.com/ bloga erabiliko dugula adierazi dugu eta bertako artikuluak gainetik begiratu ditugu

Konpiladorea eta bere ingurune grafikoa:

Windows sistemak: Dev-Pascal konpiladorearen ingurunea artikulua azaldu dugu, eta aipatu dugu Dev-Pascal konpiladorea bertatik jaso daitekeela etxeko ordenagailuetan instalatzeko (ahalik eta lasterren egitea komeni zaizu)
Windows sistemak: Pascal konpilatzen Geany ingurunea erabiliz artikulua azaldu dugu, eta aipatu dugu freepascal+Geany bikotea bertatik jaso daitekeela etxeko ordenagailuetan instalatzeko (hau aukerakoa da, baina egitekotan ahalik eta lasterren egitea komeni zaizu)
Mac sistemak: Pascal konpilatzen Geany ingurunea erabiliz artikuluan argibideak ematen dira Mac sitema batean freepascal+Geany bikotea instalatzeko

Etxean egin dituzun programak laborategira ekartzeko, edo alderantziz, laborategiko ordenadorean garatutakoa etxekora eramateko, bide desberdinak daude eta ene ustez jarraian deskribatzen diren lehen biak hirugarrena baino egokiagoak dira, edozein kasutan transferitu behar dituzun fitxategiak iturburu-programak dira (.pas luzapena dituzten fitxategiak):

Google Drive erabili bertan karpetak sortuz eta zure programak haietan kokatuz
DropBox erabili bertan karpetak sortuz eta zure programak haietan kokatuz
ePosta erabili zure buruari mezu bat bidaliz eta programak mezuari erantsiz

1. saioan egindako programak

Laborategiko ordenagailuetan konpiladorearen aplikazioa non dagoen (zein karpetatan) ikusi dugu:

Bere laburbide bat mahaigainean sortu dugu
PAS luzapeneko fitxategiak konpiladorearekin irekitzea ezarri dugu

Programa bat egiteko eman beharreko 3 urratsak Editatu>Konpilatu>Exekutatu aipatu dugu, horrekin batera Konpiladorearen ingurunea ikusi dugu

Klasiko bat den 1. astea | Kaixo mundua! programa egin dugu

1. astea | programa baten egitura artikulua ikusi eta aztertu bertan ematen den programa

Formatua: 1. astea | Kaixo mundua! programa egin ondoren, antzekoa den 1. astea | datu konstanteak formatuarekin pantailan idatzi izeneko programa egin dugu, zeinean datuak pantailaren posizio jakin batzuetan kokatuko diren

Laukizuzen baten azalera lortu: LaukizuzenarenAzalera programa egin dugu, zenbaki osoak lantzen dituen programa (bi zenbaki teklaturen bitartez irakurri, eta datu horiei dagokien emaitza kalkulatu ondoren bere balioa pantailan erakutsi). Programa horren baliokidea den BatuBi ariketa programa ezazu baina zenbaki errealekin (bi zenbaki teklaturen bitartez irakurri, eta datu horiei dagokien batura pantailan erakutsi)

Etxerako lana : Praktikako blogean argitaratutako 1. astea | erakarpen grabitatorioa izeneko ariketa programatzeko gai zara, aurreko LaukizuzenarenAzalera programaren bezalakoa baita

Etxerako lana : Praktikako blogean argitaratutako 1. astea | zeruertza kilometroetan izeneko artikulutik abiatuta, zenbaki errealak lantzen dituen programa hori aztertu eta identifikatu zuretzat, une honetan, berriak diren elementuak

Etxerako lana : Ikusi den 1. astea | zeruertza kilometroetan ariketa hedatuz, datuak eta emaitzak hirukoiztea eskatzen da 1. astea | hiru mendietatik zeruertza kilometroetan ariketan, aldagaien deklarazioa:
var
rAltuera_1, rDistantzia_1 : real ;
rAltuera_2, rDistantzia_2 : real ;
rAltuera_3, rDistantzia_3 : real ;

Saio bakoitzeko bidalketa bat artikulua gogoratuz, laborategiko lan-saioaren bukaera aldera, ikasle bakoitzak bere programak bidaliko ditu eGela plataformaren bitartez. Gaurko egunean 1. saioan egindako programak izeneko zereginari ekin

1. astea | hiru mendietatik zeruertza kilometroetan

Ezaguna den 1. astea | zeruertza kilometroetan ariketaren aldaera eskatzen da. Programak, exekuzio bakoitzeko, hiru mendiren datuak hartuko ditu sekuentzialki eta hiru altuera horiekin zeruertzaren distantziak pantailaratu.

Oraintxe dakigunarekin, sarrerako datuak Burgoa (451 m), Katillotxu (336 m) eta Atxarre (312 m) balira, programa bat idatzi beharko genuke; baina sarrerako datuak Gaztelugatxe (79 m), Aketz (105 m) eta Gorbeia (1482 m) balira, beste programa desberdin bat idatzi beharko genuke. Esate baterako, datutzat Aketz (105 m), Garbola (477 m) eta Ogoño (305 m) emanik, programaren irteera honelako zerbait izango litzateke:

Mendien altuerak ezagutzeko www.mendikat.net webgunea bisitatu

Esan bezala, ariketa honi nolabaiteko erantzuna emango diogu oraintxe bertan dakigunarekin. Aurrerago, prozesu errepikakorrak ikasiko ditugunean, eta, esaldiak prozesatzen jakingo dugunean bertsio bukatuago bat eman ahalko diogu. Adibidez:

1. astea | zeruertzaren urruntasuna kilometroetan

ZER DAKIDAN:
Erakarpen grabitatorioa programa egin ondoren, badakit testu bat pantailan idazten. Badakit ere balioak aldagaietan gordetzen eta era desberdineko konstanteak definitzen.

ZER IKASIKO DUDAN:
sqrt() funtzio estandarra eta sqr() funtzio estandarraikasiko ditut.

ESKATZEN DEN PROGRAMA

Demagun itsasoaren ondoan gaudela eta urrunera, zeruertzera, begiratzen dugula. Zenbat kilometrotara batzen dira zerua eta itsasoa?

Beste modu batez galdetuta: Zenbat kilometrotara dago ostertza edo zeruertza?

Irudia handiago ikusteko klik egin bere gainean

Datuak:

rAltuera aldagaia, metrotan emandako altuera
R konstantea, lurraren erradioa 6370 Km

Ezezaguna:

rDistantzia aldagaia, lortu nahi den distantzia kilometroetan

Kopuru baten erro karratua kalkulatzeko sqrt() funtzio estandarra erabili behar da, adibidez honela (non rDatua) aldagaiak blio ezagun bat duen:

rErroKarratua := sqrt(rDatua);

Hona hemen programa honen kodea:

{
   Demagun itsasoaren ondoan gaudela eta urrunera, zeruertzera, begiratzen dugula.
   Zenbat kilometrotara batzen dira zerua eta itsasoa?
   Beste modu batez galdetuta: Zenbat kilometrotara dago ostertza edo zeruertza?

   Datuak:
        rAltuera aldagaia, metrotan emandako altuera
        R konstantea, Lurraren erradioa 6370 Km
   Ezezaguna:
        rDistantzia aldagaia, lortu nahi den distantzia kilometroetan   
}

PROGRAM ZeruertzaKilometroetan ;

CONST
   R = 6370 ;   { Lurraren erradioa Kilometroetan }
VAR
   rAltuera, rDistantzia : Real ;

BEGIN
   WriteLn('//////////////////////////////////////') ;
   WriteLn ;

   Write('Eman behatokiaren altuera metroetan: ') ;
   ReadLn(rAltuera) ;
   
   rDistantzia := sqrt(sqr(rAltuera) + 2*rAltuera*(R*1000)) ;   
	
   WriteLn ;	
   WriteLn('Zeruertzaren distantzia = ', rDistantzia:0:2, ' m') ;
   WriteLn('Zeruertzaren distantzia = ', (rDistantzia/1000):0:3, ' Km') ;
  
   WriteLn ;
   WriteLn('//////////////////////////////////////') ;
   ReadLn ;
END.

1. astea | erakarpen grabitatorioa

ZER DAKIDAN:
Kaixo mundua! programa egin ondoren, badakit testu bat pantailan idazten. Badakit ere konstanteak definitzen.

ZER IKASIKO DUDAN:
Readln prozedurari esker, teklatuaren bitartez, balio bat aldagai batean gordetzen ikasiko dut. Esleipena operazioaren bitartez aldagai batean balio jakin bat gordetzen ikasiko dut. Konstante erreal bat notazio zientifikoan nola deklaratzen den ikasiko dut.

ESKATZEN DEN PROGRAMA

r distantzian daudenean, m₁ eta m₂ masak jasaten duten erakarpen grabitatorioaren balioa idatz ezazu. Programak aurreko hiru datuak eskatuko dizkio (m₁ eta m₂ kilogramoetan eta r metroetan) erabiltzaileari eta F indarraren balioa pantailaratuko du.

Non G ikurrak Grabitazio Unibertsalaren Konstantea adierazten duen, eta bere balioa hau den:

G=6.674×10⁻¹¹ (N⋅m²⋅kg⁻²)

1. astea | datu konstanteak formatuarekin pantailan idatzi

ZER DAKIDAN:
Kaixo mundua! programa egin ondoren, badakit testu bat pantailan idazten.

ZER IKASIKO DUDAN:
Testu bat eta bi zenbaki (bat osoa eta bestea erreala) pantailaratzen ikasiko dut. Bide batez konstanteak nola definitzen diren ikasiko dut. Datuak pantailan idaztean, balio bakoitzari berari dagokion formatua eman behar zaiola ikasiko dut; honelaxe adibidez: Write('iZbk|',iZbk:4) non iZbk zenbaki osoa den.

ESKATZEN DEN PROGRAMA

Kaixo mundua programatik abiatuta, ondoko informazioa modu kontrolatuan pantailaratu:

Ariketa__01.pas

1. astea | programa baten egitura

Hurrengo irudian Pascal lengoaian idatzitako programa bat erakusten da. Lehenik iruzkin bat agertzen da.

Gero programari dagokion goiburukoa dago, goiburukoa PROGRAM hitz erreserbatuarekin hasten da eta ';' baten bitartez bukatzen da, bi elementuen bitartean programa izendatzeko identifikadore bat aukeratuko dugu (adibidean hautatu den identifikadorea LaukizuzenarenAzalera da.

Ondoren, azpiprogramen blokea dago (adibide honetan bloke hau indargabeturik aurkitzen da). Azpiprogramak bukatzean programa nagusiaren deklarazioen atala dator VAR hitz erreserbatuaren bitartez adierazten dena, eta deklarazioen ostean programa nagusiaren aginduak datoz.

Irudien gainean klik egin handiago ikusteko

Aldagaien deklarazioa eta gero programa dator, eta programari "programa nagusia" esango diogu azpiprogramekin kontrajarriz. Programa nagusiaren aginduak lerroka idazten dira eta aginduaren bukaera adierazteko ';' karakterea idatzi behar da. Programa nagusiaren aginduek sekuentzia hau jarraitu ohi dute:

Datuak jaso, adibidean iAltuera eta iOinarria aldagaien balioak
Datuak prozesatu edo datuekin kalkulu bat egin, adibidean iAzalera aldagaiari balio bat esleitu
Emaitzak erakutsi

Aurreko adibidea exekutatzean ondokoa ikus dezakegu:

Goiko programa errepikatu baina zirkulu baten azalera kalkulatzeko. Ondoko zortzi esleipenetatik zein (edo zeintzuk) dira egokiak azaleraren kalkulua burutzeko? Zure erantzuna Autoebaluazioa: Esleipen agindua ikasten (I) zereginaren bitartez bidali:

  1)           rAzalera := Π*rErradioa*rErradioa;
  2)           rAzalera := Π*rErradioa^2;
  3)           rAzalera := 3.14*rErradioa*rErradioa;
  4)           rAzalera := 3.14*rErradioa^2;
  5)           rAzalera := PI*rErradioa*rErradioa;
  6)           rAzalera := PI*rErradioa^2;
  7)           rAzalera := 3,14*rErradioa*rErradioa;
  8)           rAzalera := 3,14*rErradioa^2;

Goiko programa errepikatu baina triangelu baten azalera kalkulatzeko. Ondoko hamaika esleipenetatik zein (edo zeintzuk) dira egokiak azaleraren kalkulua burutzeko? Zure erantzuna Autoebaluazioa: Esleipen agindua ikasten (II) zereginaren bitartez bidali. Ikusi aldagai batzuk INTEGER datu-motakoak direla eta beste batzuk REAL datu-motakoak direla:

  1)           iAzalera := iAltuera*iOinarria / 2;
  2)           iAzalera := iAltuera*iOinarria/2;
  3)           rAzalera := (iAltuera*iOinarria) / 2;
  4)           iAzalera := iAltuera * (iOinarria/2);
  5)           iAzalera := iAltuera*iOinarria DIV 2;
  6)           rAzalera := iAltuera*iOinarria/2;
  7)           rAzalera := (iAltuera*iOinarria) / 2;
  8)           rAzalera := (rAltuera*rOinarria) / 2;
  9)           rAzalera := rAltuera*rOinarria DIV 2;
10)           iAzalera := rAltuera*rOinarria/2;